Trang chủ » Dòng chảy lịch sử không bao giờ ngừng

Dòng chảy lịch sử không bao giờ ngừng

(Ngày đăng: 01-09-2014 10:24:34)
Với chỉ số xếp hạng tín nhiệm kinh tế Việt Nam đã tăng 1 bậc, thặng dư thương mại cao, giải ngân vốn đầu tư được cải thiện, chỉ số CPI tăng thấp, dự trữ ngoại tệ dồi dào…, kinh tế Việt Nam đã có những dấu hiệu tích cực.

CôngThương -  Liệu khi ấy, những điều viết trong sách sử còn có gì thay đổi được nữa hay không, hay nó sẽ đóng đinh thành… chân lý (?!)

Cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945 cách nay đã 69 năm. Một cậu nhi đồng bảy tuổi vác cái trống ếch của Đội Thiếu niên phố Mai Hắc Đế (Hà Nội) đón chào cách mạng thành công mà hình ảnh còn lưu được trong bảo tàng thì năm nay cũng bước qua cái tuổi “cổ lai hy”! Những chàng trai, cô gái sôi nổi nhất trong những ngày đầu cách mạng đến hôm nay nếu còn sống thì về quê đã được chít khăn đỏ của các lão ông, lão bà tám, chín chục tuổi cho dân làng và con cháu cung kính. Đương nhiên, một số đông đã đi sang thế giới của vị lãnh đạo tối cao cuộc cách mạng này…

Mùa thu tháng Tám năm nay, tôi lại có dịp gặp những nhân chứng của cuộc cách mạng mang ý nghĩa là bước ngoặt lớn nhất của dân tộc Việt Nam. Giờ đây đã vãn lắm rồi. Gặp các cụ, thấy có vị thỏa mãn với những gì đã được ghi chép trong sách báo giống như sự thành đạt của chính mình. Cũng có vị còn mang nhiều nỗi ưu tư về những ngày đã qua, về những người đã khuất và cả về những gì được viết trong sách sử. Năm nay, nhiều vị lão thành được Nhà nước tặng và truy tặng các huân chương cao quý. Có những “tấm huân chương bị bỏ quên” nay đã được “nhớ lại”… Nhưng không chỉ có thể…

Một nhạc sĩ cách mạng danh tiếng bao năm vẫn khắc khoải với cái chết của cha mình- một vị thượng thư- đồng thời cũng là một nhà văn hóa danh tiếng, trong biến cố lịch sử này. Cho dù giới sử học đã tìm ra những văn bản do chính quyền địa phương ban hành xác nhận vị thượng thư đã từ quan ấy đã bị “cách mạng trừng trị” (!?), nhưng danh tiếng của nhà văn hóa nọ ngày một được khẳng định, tự nó cũng nói lên một điều gì đó về sức mạnh của thời gian.

Một nhà khoa học nữ thuộc một ngành không mấy liên quan đến lịch sử đã dành nhiều thời gian đi tiếp đoạn đường của cha mình chỉ để làm sáng tỏ một sự kiện lịch sử mà thân sinh là người trong cuộc. Người trong cuộc ấy không hề băn khoăn về danh phận cũng như thành đạt của mình, nhưng không chấp nhận một cách gán ghép cho sự kiện diễn ra vào ngày 17/8/1945- khi đông đảo quần chúng theo lời kêu gọi của Tổng hội Công chức tập hợp để biểu dương lực lượng ở quảng trường Nhà Hát Lớn, Hà Nội. Dư chấn vang dội của sự kiện này đã dâng lên thành cao trào của cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền cũng bằng một cuộc mít tinh tiếp theo ngay tại địa điểm ấy vào hai hôm sau, (ngày 19/8/1945).

Chắc chắn không khi nào dòng chảy của lịch sử ngừng lại, bởi vì quá khứ hào hùng luôn chảy trong dòng thời gian và trong huyết quản của hậu duệ những thế hệ ấy. Chính điều đó tạo nên sức sống của lịch sử cũng như lý do tồn tại của sử học.

Vấn đề là cho đến nay, lịch sử vẫn được trình bày như một kịch bản rất logic rằng cuộc tập hợp của Tổng hội Công chức nhằm ủng hộ chính phủ thân Nhật nên Việt Minh phải “phá” để biến thành cuộc vận động chống “chính quyền bù nhìn”. Còn thân sinh của nhà khoa học nọ chính là người đứng ra tổ chức sự kiện này lại khẳng định: Cuộc tập hợp lực lượng đó cũng nằm trong trào lưu cách mạng của những người cùng chí hướng. Không lẽ cả chục vạn con người Hà Nội lại sẵn sàng tập hợp lực lượng ủng hộ chính phủ thân Nhật để rồi lại quay sang ủng hộ Việt Minh?

Vị lão thành ấy đã ra đi với một điều chưa thanh thản duy nhất vì những điều được viết trong sách sử. Giờ đây, con gái của người quá cố lại tiếp tục công việc của cha. Chị đã làm rất nhiều, đi rất nhiều nơi, đọc rất nhiều sách báo, gặp rất nhiều nhân chứng và những cơ quan có trách nhiệm… chỉ để làm sáng tỏ cái điều mà cha mình cho là chưa sáng tỏ. Chị vui mừng báo tin đã tìm ra nhân chứng, rồi chị lại buồn bã báo rằng có nhân chứng đã chết, có người còn sống nhưng không còn sức nhớ… Rồi có lúc chị phấn khởi kể rằng sách giáo khoa đã có tình tiết thay đổi, không viết như xưa nữa.

Đến năm nay, chị vẫn miệt mài hơn cả một nhà sử học ăn lương nhà nước để thực hiện lời hứa với cha. Có lẽ đến lúc này, việc chị đang làm không chỉ vì người thân đã sang thế giới của những người trong cuộc mà còn vì sự thôi thúc muốn tìm ra sự thật cách nay đã 69 năm. Vậy nên, nghề nghiệp khiến tôi tin rằng chị sẽ đi đến đích.

Đã kết bài viết thì lại gặp dịp ngồi cạnh vị Bí thư thành ủy Hà Nội của 69 năm về trước trong một cuộc hội thảo nhằm cứu vãn một di tích lịch sử gắn với cuộc cách mạng này khỏi nguy cơ bị xóa sổ vì tranh chấp đất đai tại khu vực từng được coi là ATK nằm ngay trong lòng Hà Nội.

Đại tướng Nguyễn Quyết, năm nay đã ngoài bát tuần, tâm sự với tôi rằng: “Suy cho cùng, vai trò nhân dân mới là quan trọng. Mọi thất bại là do chúng ta làm sai. Mọi thành công là do được dân ủng hộ, có nghĩa là chúng ta làm đúng. Bởi thế phải lấy lòng dân làm thước đo cái đúng, cái sai…”.